Geber, Liber super Almagesti

Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 118

 … Loading: Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 118 …

motus centri orbis reuolutionis suae, scilicet arcus a b aequales motui solis medio, quo mouetur in illo tempore a puncto a quod est principium ei et stellis et orbi reuolutionis suae, propterea ergo quod angulus h b t est illud quod minuitur a reuolutione stellae in orbe reuolutionis suae, et angulus a z b est aequalis duobus angulis z b e et z e b, oportet ut sit angulus a z b, quem perambulauit centrum orbis reuolutionis cum motu stellae in orbe reuolutionis suae, addens super reuolutionem unam angulum z e b, et propterea quod illud est aequale motui solis medio in illo tempore, oportet ut sol etiam sit motus iam a puncto a reuolutione una ex reuolutionibus orbis signorum et additione anguli z e b. Sequitur ergo propter illud, ut sit sol per medium super lineam e b, est ergo medius eius cum stella et cum centro orbis reuolutionis suae in puncto uno orbis signorum. Et si nos posuerimus stellam super punctum k orbis reuolutionis suae, et est longitudo propior, iam abscidit de orbe reuolutionis suae arcum t k in tempore, quo abscidit orbis reuolutionis arcum a b, et abscidit sol per medium suum in illo tempore, quod est aequale aggregationi utrorumque, et angulus a z b est aequalis duobus angulis z b e, z e b, qui est angulus m e g, oportet ergo ut medius solis iterum iam perambulauit in illo tempore a puncto a medietatem circuli orbis signorum, et additionem anguli m e g. Sequitur ergo propter illud ut sit super punctum m quod est condiametrale puncto k, et sequitur ab hoc iterum, ut sit linea transiens per stellam et centrum orbis reuolutionis eius, aut cooperiens super lineam transeuntem per medium solis et centrum orbis signorum, et illud est, quando stella est super unum duorum punctorum h et k, aut aequedistans, et illud est, quando stella est super loca quae sunt alia ab his duobus punctis. Ponamus ergo singulariter stellam super punctum n, et continuemus lineam b n, et protraham a puncto e lineam aequedistantem lineae b n, quae sit linea e s. Erit ergo angulus a z b, et est ille, quem perambulat centrum orbis reuolutionis cum angulo t b n, et est ille, quem perambulat stella in illo tempore aequalis motui medio solis in illo tempore, propterea ergo quod angulus a z b est aequalis duobus angulis z b e et z e b, est aggregatio motus amborum aequalis aggregationi duorum angulorum h b n et z e b, et propterea quod linea b n est aequedistans lineae e s, erit angulus h b n aequalis angulo b e s, ergo aggregatio motus stellae in orbe reuolutonis suae, et motus orbis reuolutionis suae est aequalis angulo a e s. Oportet ergo propter illud, ut medius solis in illo tempore sit motus per quantitatem anguli a e s, ergo est super punctum s, et est super lineam aequedistantem lineae b n, et illud est cuius uoluimus declarationem.

⟨VII.2⟩ Ad ostendendum egressionis motus aequalis cuiusque harum stellarum a centro orbis signorum, et locum longitudinis longioris earum.

ET sicut ipse accepit in luna loca trium eclipsium lunarium et tempora earum, et ostendit per uiam quantitatem diuersitatis eius, et locum longitudinis longioris eius. Similiter etiam hic considerauit tres ex habitudinibus noctis, et uerificauit loca stellarum in unaquaque earum per instrumenta considerationis, et numerauit etiam tempora quae fuerunt inter eas, et uerificauit ea, et sciuit illud quod conuenit unicuique eorum per motum stellae medium in longitudine, secundum quod fecit in duabus stellis uenere et mercurio, cum non ingrediatur in illo de propinquitate, aliquid faciens in istos motus errorem de quo curetur, et processit in illo uia quam narrabo. Sint ergo in superficie orbis signorum tres circuli aequales, et sit unus eorum orbis deferens centrum orbis reuolutionis, et sit circulus a b g in circuitu centri d, et alius sit orbis ex centro in circuitu centri, cuius est motus aequalis stellae, qui sit circulus e z h in circuitu centri t, et tertius orbis, cuius centrum est orbis signorum, qui sit circulus k l m, in circuitu centri n, et diameter quae transit per centra tria linea s q f c, et ponantur centra horum orbium secundum quod est in stella ueneris, ex hoc, quod centrum orbis deferentis diuidit quod est inter centrum motus aequalis et centrum orbis signorum in duo media, et accepit illud ab