Geber, Liber super Almagesti

Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 132

 … Loading: Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 132 …

9. dies. Et similiter est in statione secunda, quod est, si est centrum orbis reuolutionis in habitudine quae nominatur extremitas noctis super punctum longitudinis longioris, est angulus diuersitatis propter ecentricum in hora stationis primae ipse angulus centri orbis reuolutionis, cui subtenditur arcus g m, et erit angulus diuersitatis in statione secunda augulus cui subtenditur arcus m n. Et summa cuiusque horum duorum angulorum in diuersitate stellae martis a duobus lateribus longitudinis longioris ecentrici, est quasi 4. partes, et stella martis abscidit illud de orbe reuolutionis suae in propinquitate 9. dierum, et tunc incipit retrogradari, et incipit dirigi ante inceptionem suam secundum opus eius nouem diebus alijs, dies ergo retrogradationis eius secundum ueritatem minuuntur ab eo, quod egreditur per opus eius 18. diebus, et quando est in longitudine propiore ecentrici, est res econtrario illius, et hoc apparens est in Venere. Est ergo error in eo quod est inter directionem eius et ipsius retrogradationem circiter diem et quartam, et simile illius est in retrogradatione secunda, dies uero retrogradationis diuersificantur a diebus qui proueniunt secundum opus suum circiter duos dies et medium. Et ego miror de hoc uiro, qualiter cucurrit super eum haec aestimatio, et ipse mensurauit scilicet hanc intentionem secundum motum propinquitatis propioris uisibilis in inuentione punctorum stationis primae in stellis, quando est centrum orbis reuolutionis in hora habitudinis quae nominatur extremitas noctis in ipsa longitudine longiore et propiore ecentrici, et dixit illud, et expergefecit super illud in fine capituli sexti, in quo inuenit antecessionem stellae mercurij, et ponit exemplum in eo per stellam martis, et defuit ei in huiusmodi loco in quo possibile est, ut ingrediatur de errore haec quantitas, et illud in quo non dubito est, quia non fuit ei studium cum sollicitudine in scientia Geometriae, quoniam si fuisset ei in ipsa studium, non deperisset super ipsum tale, quale est hoc, nec deperisset super ipsum in primis in inuentione puncti stationis primae, et aliorum de eis de quibus euigilauimus iam super ipsum. O quam magnus est singularis cum complemento non est deus nisi ipse, neque adorandus praeter ipsum, et ipse est nostra sufficientia et bonus distributor, et ad ipsum est recurrendum. Amplius ipse post illud uoluit nos facere uidere qualiter inueniamus quantitatem longitudinum magnarum a sole duarum stellarum ueneris et mercurij in locis positis orbis signorum secundum radices positas utrisque, ut interpretemur de quantitatibus inuentis per considerationem. Ostendam ergo illud in uenere quidem in primis secundum hunc modum. Sit linea transiens per longitudinem longiorem et propiorem linea a b e, et sit longitudo longior punctum a, et longitudo propior e, et centrum orbis signorum super ipsam punctum d, et centrum deferentis punctum g, et centrum motus aequalis punctum b, et sit orbis reuolutionis circulus h t circa centrum z, et sit stella in maiore longitudine sua a sole super punctum t orbis reuolutionis, et continuabo ipsum cum centro orbis signorum per lineam d t. Est ergo haec linea contingens circulum h t super punctum t, et est haec linea transiens per partem aliquam notam orbis signorum, et est locus stellae, et uolo scire quanta sit longitudo eius in hoc loco a sole, est ergo necessarium in primis, ut sciamus locum augis quod est punctum a de orbe signorum in illa hora. Est ergo propter illud longitudo stellae a puncto augis nota, et est angulus a d t, et continuabo centrum orbis reuolutionis cum puncto t per lineam z t, et cum centro motus aequalis per lineam z b, et cum centro deferentis per lineam z g, a puncto uero g perpendicularem producam super lineam z t quae sit linea g l, et protraham ab eo iterum perpendicularem super lineam t d quae sit linea g k, propterea ergo quod angulus a d t est notus, et angulus k est rectus, et linea g d est nota, est latus g k notum, et angulus k g d notus. Et propterea quod angulus t est rectus, et similiter angulus l et angulus k, erit angulus l g k iterum rectus, ergo angulus l g d est notus, et linea l t est aequalis lineae g k, ergo est nota. Quamobrem remanet linea l z nota, et linea z g quae est medietas diametri deferentis est 60. et angulus l est rectus, erit ergo angulus z g l notus, et iam fuit angulus