Geber, Liber super Almagesti

Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 137

 … Loading: Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 137 …

plus eis in longitudine propiori eius per illud, de quo non curatur, Mercurium uero ipse inuenit addere super quinque partes in longitudine propiori, et minuere ab eis in longitudine longiori quasi medietatem partis unius, donec reflexio duorum orbium reuolutionis in uno duorum laterum superficiei orbis ecentrici subtenditur apud centrum orbis signorum super quod est uersus angulo, cuius summa est secundum mediationem fere duarum partium et medietas. Et considerauit eas ambas centro orbis reuolutionis existente in duobus nodis ecentrici. Inuenit ergo stellam ueneris, quando est in longitudine longiori orbis reuolutionis elongatam ab orbe signorum ad septentrionem et ad meridiem quasi parte una, et quando est in longitudine propiori ipsius sex partibus et tertia partis, donec fit, quod declinatio orbis reuolutionis eius propter illud tenet de circulo, qui sequitur quandoque super polos eius et super longitudinem eius longiorem et propiorem duas partes et medietatem partis secundum propinquitatem, quoniam istae partes quando separantur apud longitudinem logiorem et propinquiorem orbis reuolutionis ueneris, subtenduntur apud uisum in longitudinibus medijs fere istis partibus praedictis, quod est, quia duae partes et medietas quando separantur ab eo quod sequitur longitudinem longiorem orbis reuolutionis, subtenduntur angulo, cuius summa est pars una et duo minuta, et quando separantur apud longitudinem propiorem, subtenduntur angulo, cuius summa est 6. partes et 22. minuta. Et inuenit stellam mercurij elongari ab orbe signorum, quando est in longitudine longiori orbis reuolutionis ad septentrionem parte una et 3. quartis partis, et quando est in longitudine propiori eius 4. partibus fere secundum quod stetit super illud cum computatione accepta propter apparitionem suam propinquam istis locis, donec fit, quod declinatio orbis reuolutionis eius propter illud tenet de circulo, qui signatur quandoque super polos eius, et super longitudinem eius propiorem et longiorem 6. partes et 4. partis, quod est, quia istae partes quando separantur ex longitudine longiore orbis reuolutionis, subtenduntur apud uisum in illis longitudinibus medijs angulo, cuius summa est pars una et 46. minuta et quando separantur ab eo quod sequitur longitudinem propiorem, inueniuntur subtendi apud uisum secundum illud exemplum angulo cuius summa est 4. partes et 5. minuta. In stellis autem tribus, scilicet saturno et ioue et marte, non fuit possibile per hanc uiam peruenire ad cognitionem quantitatum declinationum earum, quoniam declinationes orbium eorum ecentricorum, et declinationes orbium reuolutionis sunt semper permixtae. Est ergo longitudo longituo ed. stellae ab orbe signorum composita ex declinatione orbis ecentrici, et ex declinatione orbis reuolutionis adiuncta ad ipsam, aut diminuta ab ea, uerum ipse inuenit illud propter superfluitates, et inter quantitates earum in longitudine longiori et propiori ecentrici ex orbibus reuolutionum secundum hunc modum. Sit in superficie erecta orthogonaliter super superficiem orbis signorum sectio communis inter ipsam et superficiem orbis signorum a b, et sectio communis inter ipsam et inter or bem ecentricum linea g c, et punctum e sit centrum orbis signorum in sectione communi superficiebus, et signabo circa punctum g, et est plaga septentrionalis orbis ecentrici, et circa punctum d, et est plaga meridiana eius in superficie posita, duos circulos z h t k, m n s aequales, sicut duos circulos, qui sunt transeuntes per polos orbium reuolutionis, et inclinentur super eos ambos duae superficies orbium reuolutionis per lineam h g k, et lineam m d s per quantitatem duorum angulorum, qui sunt apud duo puncta g d, et manifestum est, quod ipsi sunt aequales, et faciam continuari inter punctum e, quod est centrum orbis signorum, et inter duas longitudines longiores per duas lineas e h et e m. Sed inter ipsum et inter duas longitudines propiores per duas lineas e k et e s. Et manifestum est, quod duo puncta k s comprehendunt duos cursus proportionatos ad extremitatem noctis, et duo puncta m h comprehendunt duos cursus duarum coniunctionum. In stella uero martis, propterea quod superfluitas inter cursus, qui sunt orbis reuolutionis in longitudine longiori ecentrici, et inter cursus, qui sunt ei in longitudine propiori eius, est manifesta sensui ualde, et illud est, quia inuenit hanc stellam elongari ab orbe signorum in habitudinibus extremitatis noctis, scilicet in longitudine sua propinquiori orbis reuolutionis quidem, quando centrum orbis reuolutionis est in longitudine longiori ecentrici 4. partibus et tertia partis in septentrione, et quidem, quando est in longitudine propiori cius 7. partibus in meridie cum propinquitate, donec