Geber, Liber super Almagesti

Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 69

 … Loading: Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 69 …

ad unum fere, et erit proportio corporis solis ad corpus lunae proportio 6644. et medij ad unum. completa est declaratio declararatio ed. eius. ET postquam declarata fuit proportio longitudinum lunarium a centro terrae ad medietatem diametri eius, fuit possibile ei post illud inuenire diuersitates aspectus utrorumque in circulo altitudinis, cum sit unaquaeque longitudinum amborum a zenith capitis et a centro terrae nota, ut inuenirentur inde diuersitates aspectus in longitudine et latitudine, declarauit ergo illud secundum hunc modum. Ponam unamquanque duarum longitudinum lunae, scilicet longitudinem eius a zenith capitis in circulo atitudinis et longitudinem eius a centro terrae nota, et uolo scire quantitatem diuersitatum aspectus eius in circulo altitudinis, scilicet circulo a b, qui transit per zenith capitis et per lunam et centrum eius, quod est centrum mundi sit punctum g, et zenith capitis sit punctum a, et corpus lunae sit punctum b, et continuabo puncta ista cum centro terrae per lineam b h, et sit sectio communis huius circuli, et sphaerae terrae circulus d e, et sectio communis inter ipsum et inter orbem signorum qui est orbis, apud quem locus terrae est locus puncti circulus z h, et faciam penetrare lineam g b ad punctum h, et continuabo g a, et faciam penetrare ipsum iterum ad punctum z, erit ergo punctum d in superficie terrae locus uisuum. Continuabo ergo eum cum centro lunae per lineam d b, et faciam ipsam penetrare ad t, ergo locus lunae in circulo z h est per comparationem ad centrum terrae punctum h, et per comparationem ad uisum est punctum t. Arcus igitur quaesitus est arcus h t, ergo sciemus quantitatem huius arcus, cum fuerit longitudo g b, et angulus a b g noti, ita, ut extrahamus a puncto d lineam aequedistantem lineae g h, quae sit linea d k, propterea ergo quod medietas diametri terrae est insensibilis apud longitudinem g h, erit arcus k h insensibilis apud magnitudinem circuli k h t, et propterea quod longitudo g b est nota per quantitatem qua g d est unum, et angulus d g b est positus, erit angulus d b g notus, ergo angulus k d t aequalis ei est notus. Et propterea iterum, quod medietas diametri terrae est insensibilis apud longitudinem g h, erit punctum d sicut centrum circuli h t, ergo erit angulus k d t ipse angulus arcus k t secundum propinquitatem, ergo erit propter illud arcus k t notus, et est secundum propinquitatem aequalis arcui h t, cum non sit arcui k h quantitas sensibilis apud circulum z h, erit ergo propter illud arcus h t notus secundum propinquitatem. Cum ergo fuerint longitudines lunae a zenith capitis, et a centro terrae notae, scies arcum h t secundum hunc modum. Longitudo autem a centro terrae in hora posita scitur propter comprehensionem loci eius in orbe reuolutionis ipsius, et propter comprehensionem loci centri orbis reuolutionis ipsius in orbe ecentrico in illa hora. Loco autem longitudinis eius a zenith capitis utitur ipse in inuentione diuersitatum aspectus eius in eclipsibus longitudine loci eius ueri in orbe signorum, cum non sit inter has duas longitudines in continuationibus eclipticis quantitas de qua curetur. completur eius declaratio. Diuersitates autem aspectus in longitudine et latitudine inuenit propter diuersitates aspectus in circulo altitudinis, scilicet arcum h t praemissae rememorationis, et propter angulum quem continent arcus transiens per corpus lunae et zenith capitis et arcus orbis signorum, ita, quod usus est in eo eius angulo quem continent arcus orbis signorum et arcus transiens per zenith capitis et locum eius uerum in orbe signorum secundum hunc modum. Sit portio orbis signorum supra quem sunt a b g, et sit zenith capitis punctum e, et luna sit punctum d, et faciamus transire per haec duo puncta arcum circuli magni, qui sit arcus e d z, et sit arcus d h ipsa diuersitas aspectus in circulo altitudinis, erit ergo locus lunae uisibilis in eo punctum h, et protrahamus a duobus punctis d h duos arcus duorum circulorum magnorum erectos super arcum orbis signorum, qui sint duo arcus d b, h k, erit ergo arcus d b latitudo lunae uera, et punctum b locus eius uerus in orbe signorum, et arcus h k latitudo eius uisibilis, et punctum k locus eius uisibilis in orbe signorum, ergo erit arcus k b diuersitas aspectus in longitudine, et superfluitas quae est inter duos arcus h l et d b est diuersitas aspectus in latitudine, et protrahamus a puncto h arcum orthogonaliter super arcum b d qui sit arcus h t, ergo arcus h t est diuersitas aspectus in longitudine, quia est secundum propinquitatem aequalis arcus k b, et arcus d t est diuersitas aspectus in latitudine, quia est