Geber, Liber super Almagesti

Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 82

 … Loading: Nürnberg, Johannes Petreius, 1534 · 82 …

unusquisque duorum arcuum a t et b k est aggregatio duarum medietatum duarum diametrorum duorum lunarium, et propterea quod ipsi ambo fere sunt aequales, sunt duo arcus a e et e b aequales, et diuersitas aspectus lunae in longitudine in initio eclipsis arcus a z, et in medio eius arcus e h, et sunt ambo diuersi, ergo erit luna per ueritatem super duo puncta a et e, et per uisionem super duo puncta 3 et h, ergo in tempore in quo luna perambulat arcum z h per uisionem, secat per ueritatem arcum a e, et superfluitas quae est inter duos arcus a e et z h, est superfluitas inter duos arcus a z et h e, qui ambo sunt duae diuersitates aspectus in longitudine. Si ergo ceciderit diuersitas aspectus in longitudine ad successionem signorum, consequitur ut sit diuersitas aspectus in initio eclipsis maior quam sit in eius medio, erit ergo propter illud arcus z h maior arcu a e, quamobrem erit motus uisibilis tardior uero. Et si ceciderit diuersitas aspectus ad diuersum successionis signorum, erit diuersitas aspectus in initio eclipsis minor quam in eius medio, erit ergo iterum arcus z h maior arcu a e, ergo erit motus uisibilis semper tardior motu uero, et hoc idem consequitur in arcu e b, quod si nos acceperimus superfluitatem inter duos arcus a z et e h, et addiderimus eam super arcum a e, erit illud arcus z h. Diuidemus ergo illud super motum lunae uerum, et quod exibit, erit tempus in quo luna secat per motum uisibilem arcum a e, et simile illius eiusdem accidit in arcu e b, ita, ut addamus superfluitatem inter duas diuersitates aspectus in duobus punctis e et b super arcum e b, et propterea quod superfluitas diuersitatis aspectus in longitudine est maior, quae est apud medium coeli ascendens, et minor, quae est apud partem ascendentem aut occidentem, et hoc declaratur ex eo quod diximus in superfluitate angulorum diuersitatis quae est propter ecentricum, tunc oportet si fuerit in tempore eclipsis totius longitudo lunae a parte ascendente minor 90. partibus, ut sit tempus casus in eclipsi minus tempore reditionis. Et si fuerit longitudo eius in ea ab ascendente plus 90. erit res econtrario, scilicet quod erit tempus casus in eclipsi maius tempore reditionis repletionis. Et cum fuerit luna in medio eclipsis in medio coeli ascendens, tunc erunt duo tempora aequalia, et non est res secundum quod dixit Ptolomeus, et illud est, quia ipse dixit: Si fuerit medium temporis eclipsis in hora meridiei, erunt duo tempora aequalia, et haec est error, quoniam quandoque est inter partem mediantem coelum et inter partem que est in medio coeli ascendens in regione septentrionali arcus cui est quantitas, et peruenit summa eius in climate septimo circa 37. partes. Si ergo fuerit luna in eclipsi in hoc arcu, et fuerit post meridiem longitudo eius ab ascendente minor 90. aut ante meridiem, et longitudo eius ab ascendente maior 90. erunt tempora in magnitudine et paruitate, tunc secundum diuersum quod dixit, et similiter illud quod dixit de additione temporum quae pertinet arcubus diuersitatum aspectus in longitudie semper super longitudinem temporis coniunctionis uerae a circulo meridiei ante ipsum uel post ipsum, est error, quia non pertinet ei illud semper, nisi in eclipsi in qua est ascendens a capite arietis aut librae, tunc enim pars medians coelum est medium coeli ascendens. Cum autem fuerit ascendens praeter haec duo puncta, erunt istae duae partes alteratae. Quod si fuerit coniunctionis locus uerae inter istas duas partes, et est quod sit ante meridiem et eius longitudo maior 90. post meridiem, et longitudo eius ab ascendente minor 90. tunc consequitur, ut minuantur tempora quae pertinent diuersitati aspectus in longitudine de temporibus longitudinis quae est coniunctionis uerae a circulo meridiei, et ipse addit ea, ergo accidit ex illo errore in tempore coniunctionis uisibilis diuersitas, cui est quantitas, quoniam diuersitati aspectus in longitudine in regione septentrionali, est tunc quantitas bona. Accidit ergo diuersitas in tempore coniunctionis uisibilis per illud quod pertinet de tempore duplo diuersitatis in longitudine, et similiter est eius intentio iterum in determinatione partis diuersitatis aspectus lunae in latitudine, ut inueniat ex ea latitudinem lunae uisibilem, et illud est, quia dicit, si fuerit diuersitas aspectus in latitudine ab eo quod sequitur septentrionem ab orbe signorum considerabimus. Si ergo fuerit luna uersus nodum capitis, addemus, et si fuerit uersus nodum caudae, minuemus, et si fuerit aspectus diuersitatis in latitudine ab eo quod sequitur meridiem ab orbe signorum, faciemus contrarium illius, ergo addit diuersitatem aspectus in latitudine in hoc loco ad orbem signorum, et non oportet ut addat eam nisi ad lunam ipsam, non ad orbem signorum, et ingreditur inde in partes quae sunt longitudo a nodo, diuersitas ergo ego ed. sit ingressus in tabulas cum minori et maiori eo, cum quo oportet ut ingrediatur secundum ueritatem. Sequitur ergo inde, ut sit in latitudine latitudind ed. eius uisibili, et est illa quae inuenitur coram eo, cum quo fit ingressus in tabulas diuersitas plurima, et similiter erit iterum in partibus casus in eclipsi et reditione impletionis